همگرایی اروپا با آمریکا در زمینه برجام/ چرا؟

دیروز آلمان فشار تجاری آمریکا برای خروج اروپائیان از برجام را تایید کرد.
آلمان این گزارش را تایید کرده که آمریکا به کشورهای اروپایی عضو برجام هشدار داده بود که در صورتی که به حمایت از این توافق ادامه دهند با تعرفه‌های سنگین تجاری روبرو خواهند شد.
روزنامه واشنگتن پست چهارشنبه خبر داد دولت آمریکا به متحدان اروپایی خود هشدار داده است که اگر ایران را رسما به نقض توافق هسته‌ای متهم و سازوکار رفع اختلاف برجام را فعال نکنند، صنعت خودروسازی آنها هدف تعرفه‌ وارداتی ۲۵ درصدی قرار خواهد گرفت.
ظاهرا پس از این تهدید فرانسه، بریتانیا و آلمان (سه شنبه -۱۴ ژانویه) در بیانیه‌ای مشترک با اشاره به اقدامات اخیر ایران در کاهش تعهداتش در قبال برجام، از فعال شدن سازوکار رفع اختلاف در توافق برجام خبر دادند.
هر چند وزیران امور خارجه سه کشور در ادامه گفتند که در حال حاضر به کارزار فشار حداکثری واشنگتن علیه ایران نمی پیوندند. آن‌ها همچنین برای حفظ حیثیت نداشته خود ادعا کردند خود پیشتر قصد فعال کردن سازوکار رفع اختلاف را داشتند و تهدید دولت ترامپ روند تصمیم گیری آنها را دچار اختلال کرد و نزدیک بود که به تغییر نظر آنها منجر شود، زیرا نگران بودند که در صورت درز خبر تهدید اقتصادی آمریکا، به آنها به عنوان "آلت دست" واشنگتن نگاه شود.
با این حال به نظر می‌رسد همه این اقدامات و اظهارات سیاسی و رسانه ای سناریویی از پیش طراحی شده برای جلوگیری از برداشته شدن تحریم های نظامی تهران بر اساس مفاد برجام است.
براساس برجام در سال 2020 تحریم تسلیحات سبک و متعارف ایران به پایان می‌رسد. در سال 2023 تحریم‌های مربوط به تسلیحات سنگین و موشکی اتمام پیدا می‌کند و در 2025 قطعنامه‌های پیشین سازمان ملل علیه ایران که عمدتا قطعنامه‌های فصل هفتمی بودند دیگر قابلیت بازگشت خود را از دست می‌دهند.
«مایک پمپئو» وزیر خارجه آمریکا در اواخر مرداد ماه گذشته در یک پیام توئیتری با انتشار تصویر یک ساعت شمار نسبت به انقضای تحریم تسلیحاتی سازمان ملل علیه ایران هشدار داد!
وزیر امور خارجه آمریکا در ادامه لینکی از سایت وزارت خارجه آمریکا را در توئیت خود قرار داده بود که در آن زمان پایان تحریم‌های تسلیحاتی ایران به صورت کاهشی به جلو می‌رود و طبق آن تحریم‌های تسلیحاتی ایران روز ۱۸ اکتبر ۲۰۲۰ (۲۷ مهرماه ۱۳۹۹) به پایان خواهد رسید و پس از آن ایران می‌تواند به فروش تسلیحات پرداخته و از کشور‌هایی نظیر روسیه و چین نیز تسلیحات خریداری کند.
تلاش های آمریکا و اروپا برای لغو تحریم های تسلیحاتی جمهوری اسلامی در حالی است که تهران در این زمینه لااقل در حد بازدارندگی در برابر بزرگترین قدرت‌های نظامی به خود کفایی رسیده است و نیاز ضروری به برداشتن این دست تحریم ها ندارد.

----------------------------------------------------------------
عبدالرضا خلیلی